راهنمای تهیه محلول دی متیل گلیاکسیم (DMG) ۱٪ برای تست نیکل
اگر در کارگاه آبکاری نیکل، کنترل کیفیت قطعات صنعتی یا آزمایشگاه متالورژی فعالیت میکنید، حتماً با تست قطرهای نیکل با دیمتیل گلیاکسیم (DMG) آشنا هستید. این تست یکی از دقیقترین، سریعترین و ارزانترین روشهای شناسایی یون نیکل (Ni²⁺) در محلول است که رنگ قرمز-قرمز درخشان ایجاد میکند. در این مقاله به صورت کاملاً عملی و علمی توضیح میدهیم چگونه از پودر خالص دیمتیل گلیاکسیم یک محلول ۱٪ الکلی پایدار و آماده مصرف تهیه کنید.
چرا محلول دی متیل گلیاکسیم ۱٪ الکلی بهترین انتخاب است؟
- پایداری بالا (تا ۱۲ ماه در بطری تیره)
- حلالیت عالی پودر DMG در الکل (در آب به شدت کم حل میشود)
- ایجاد رنگ قرمز بسیار شدید حتی در غلظتهای خیلی پایین نیکل (حد تشخیص ≈ ۰.۱ ppm)
- مورد تأیید استانداردهای ASTM E1473 و ISO 17075
مواد و تجهیزات مورد نیاز
| مورد | مشخصات پیشنهادی | مقدار لازم |
|---|---|---|
| پودر دیمتیل گلیاکسیم خالص ( Dimethylglyoxime ) | گرید آزمایشگاهی (Merck 103065 یا معادل) | ۱ گرم |
| اتانول (الکل اتیلیک) | خلوص ۹۶٪ یا ۹۹.۹٪ (الکل طبی هم قابل استفاده) | ۱۰۰ میلیلیتر |
| ارلن مایر یا بطری شیشهای تیره | حجم ۱۵۰ میلیلیتر | ۱ عدد |
| ترازوی دیجیتال | دقت ۰.۰۰۱ گرم | — |
| قیف و کاغذ صافی | در صورت نیاز | — |
مراحل تهیه محلول ۱٪ دی متیل گلیاکسیم گام به گام
۱. دقیقاً ۱ گرم پودر دیمتیل گلیاکسیم را با ترازوی دیجیتال وزن کنید. (دقت بسیار مهم است؛ حتی ۰.۰۱ گرم اختلاف میتواند حساسیت تست را کم کند)
۲. حدود ۷۰ میلیلیتر اتانول ۹۶٪ را داخل ارلن بریزید.
۳. پودر DMG را کمکم و در حین همزدن آرام به الکل اضافه کنید. (پودر در ابتدا شناور میماند؛ نگران نباشید)
۴. ارلن را روی همزن مغناطیسی یا به صورت دستی ۱۰–۱۵ دقیقه هم بزنید تا کاملاً شفاف شود. نکته: اگر همزن ندارید، درب بطری را ببندید و هر چند دقیقه تکان شدید بدهید.
۵. پس از حل شدن کامل، حجم را با اتانول به دقیقاً ۱۰۰ میلیلیتر برسانید.
۶. محلول را از کاغذ صافی رد کنید (در صورت وجود ذرات ریز نامحلول).
۷. محلول نهایی را داخل بطری شیشهای تیره (یا بطری قطرهچکان قهوهای) بریزید و برچسب بزنید: «محلول دیمتیل گلیاکسیم ۱٪ الکلی – تاریخ تولید – نگهداری در یخچال»
شرایط نگهداری و ماندگاری
- در یخچال (۴ درجه سانتیگراد): تا ۱۲ ماه
- در دمای اتاق و دور از نور: تا ۶ ماه
- اگر محلول کدر یا رسوب داد، دیگر قابل استفاده نیست.
نحوه انجام تست قطرهای نیکل (روش استاندارد کارگاهی)
۱. یک قطره از محلول نمونه (حمام آبکاری یا محلول شستشو) روی کاغذ صافی تمیز بریزید. ۲. یک قطره آمونیاک غلیظ (۲۵٪) اضافه کنید (برای قلیایی کردن محیط). ۳. یک قطره از محلول DMG ۱٪ که خودتان تهیه کردید اضافه کنید.
نتیجه:
- رنگ قرمز-صورتی تا قرمز درخشان = وجود نیکل
- بیرنگ یا زرد کمرنگ = نیکل وجود ندارد یا غلظت بسیار پایین است
نکات طلایی که کمتر جایی نوشتهاند (تجربه ۵ ساله تجهیزشاپ)
- اگر حمام آبکاری واتس (Watts) یا سولفامات نیکل دارید و رنگ خیلی شدید نمیدهد، کمی بیشتر آمونیاک بزنید؛ گاهی pH پایین مانع تشکیل کمپلکس قرمز میشود.
- در حضور مقدار زیاد مس (Cu²⁺) ممکن است رنگ بنفش-قهوهای ببینید؛ در این صورت چند قطره تیوسولفات سدیم ۱۰٪ اضافه کنید تا مس ماسک شود.
- برای تست نیکل روی سطح فلز (نه در محلول): ابتدا سطح را با اسید نیتریک ۱۰٪ تمیز کنید، سپس یک قطره DMG + آمونیاک بزنید.
خرید پودر دیمتیل گلیاکسیم خالص و لوازم جانبی
در تجهیزشاپ موجود داریم:
- پودر دیمتیل گلیاکسیم مرک آلمان ۲۵ گرمی و ۱۰۰ گرمی
- بطری قطرهچکان قهوهای ۱۰۰ میلیلیتری
- کاغذ صافی مخصوص تست نیکل (پک ۱۰۰ عددی)
- محلول آماده DMG ۱٪ الکلی (در صورت عدم تمایل به تهیه)
برای سفارش فوری یا مشاوره فنی با کارشناسان ما تماس بگیرید: تلفن: ۰۲۱-۸۶۰۲۱۱۰۶ واتساپ: ۰۹۱۹-۹۳۵۱۶۵۹
با تهیه این محلول به روش بالا، هم در هزینه صرفهجویی میکنید و هم همیشه یک معرف تازه و قوی برای کنترل کیفیت نیکل در اختیار دارید. موفق باشید!
