کروماتوگرافی گازی (GC) که به آن گاز کروماتوگرافی نیز می‌گویند، تکنیکی برای جداسازی و اندازه‌گیری اجزای مخلوط فرار است. این روش بر اساس تفاوت در سرعت حرکت مولکول‌های مختلف مخلوط در فاز گازی متحرک (حامل) از میان یک فاز ساکن (مایع یا جامد) در یک ستون جداسازی عمل می‌کند. مولکول‌های مختلف با توجه به میزان تمایلشان به فاز ساکن، نرخ‌های جداسازی متفاوتی را از فاز گازی نشان می‌دهند.
دستگاه های کروماتوگرافی گازی GC
اجزای اصلی دستگاه کروماتوگرافی گازی:
-
سیستم تزریق: نمونه به صورت مایع یا گاز به سیستم تزریق وارد می‌شود.
-
ستون جداسازی: ستون لوله‌ای است که در آن جداسازی اجزای مخلوط بر اساس تمایل آنها به فاز ساکن اتفاق می‌افتد.
-
فاز ساکن: فاز ساکن می‌تواند مایع (روغن غیر فرار) یا جامد (جامد با سطح فعال بالا) باشد که روی سطح داخلی ستون قرار دارد.
-
گاز حامل: گاز حامل، نمونه را به داخل ستون حمل می‌کند و سرعت حرکت اجزا را در ستون تحت تاثیر قرار می‌دهد.
-
آشکارساز: آشکارساز، غلظت هر جزء را در خروجی ستون اندازه‌گیری می‌کند.
-
سیستم ثبت و ضبط داده: این سیستم، سیگنال آشکارساز را به کروماتوگرام تبدیل می‌کند که نشان‌دهنده زمان و غلظت هر جزء از مخلوط است.
کاربردهای کروماتوگرافی گازی:
- تجزیه و تحلیل کیفی و کمی مخلوط‌های آلی: GC برای شناسایی و اندازه‌گیری اجزای مخلوط‌های مختلف آلی مانند هیدروکربن‌ها، حلال‌ها، مواد معطر، pestisidها و داروها استفاده می‌شود.
- کنترل کیفیت: GC در صنایع مختلف برای کنترل کیفیت مواد اولیه، محصولات نهایی و فرآیندهای تولید استفاده می‌شود.
- پزشکی و داروسازی: GC برای اندازه‌گیری داروها، متابولیت‌ها و سموم در خون و سایر مایعات بدن استفاده می‌شود.
- محیط زیست: GC برای اندازه‌گیری آلاینده‌های هوا، آب و خاک استفاده می‌شود.
- تشخیص پزشکی: GC برای تشخیص بیماری‌هایی مانند عفونت‌ها و اختلالات متابولیک استفاده می‌شود.
مزایای کروماتوگرافی گازی:
- حساسیت بالا: GC می‌تواند مقادیر بسیار کمی از مواد را اندازه‌گیری کند.
- دقت بالا: GC نتایج بسیار دقیقی ارائه می‌دهد.
- طیف وسیعی از کاربردها: GC برای تجزیه و تحلیل مخلوط‌های مختلف آلی استفاده می‌شود.
- نسبتاً سریع: تجزیه و تحلیل با GC به طور کلی سریع انجام می‌شود.
- نسبتاً ارزان: GC در مقایسه با سایر تکنیک‌های جداسازی، نسبتاً ارزان است.
معایب کروماتوگرافی گازی:
- فقط برای مواد فرار مناسب است: GC فقط برای جداسازی و اندازه‌گیری مواد فرار مناسب است.
- نیاز به نمونه‌های آماده‌سازی شده: نمونه‌ها قبل از تجزیه و تحلیل با GC باید به طور مناسب آماده شوند.
- ممکن است برای برخی از مواد مخرب باشد: GC می‌تواند برای برخی از مواد حساس مخرب باشد.
موجود در برندهای :
Agilent Perkin Elmer GBC Waters
