انواع محیطهای کشت: راهنمای جامع
محیط کشت، محیطی مغذی است که برای رشد و تکثیر میکروارگانیسمها در آزمایشگاه استفاده میشود. این محیطها حاوی مواد مغذی ضروری مانند کربوهیدراتها، پروتئینها، ویتامینها و نمکهای معدنی هستند که برای رشد میکروبها لازم است.
انواع محیط کشت از نظر فیزیکی:
- محیط کشت جامد: این نوع محیط کشت حاوی آگار است که به آن قوام ژلاتینی میدهد. برای جداسازی و شمارش کلنیهای باکتریایی استفاده میشود.
- مثالها: نوترینت آگار، بلاد آگار، مککانکی آگار
- محیط کشت نیمه جامد: این محیط حاوی مقدار کمی آگار است و قوام ژلهای نرمی دارد. برای بررسی حرکت باکتریها و تعیین خصوصیات بیوشیمیایی استفاده میشود.
- مثالها: SIM آگار، موتیلیتی آگار
- محیط کشت مایع: این محیط فاقد آگار است و به صورت مایع است. برای کشت باکتریهایی که در محیط مایع بهتر رشد میکنند و همچنین برای مطالعات فیزیولوژیکی استفاده میشود.
- مثالها: نوترینت براث، تیوگلیکولات براث
انواع محیط کشت از نظر کاربرد:
- محیط کشت پایه: این محیطها حاوی مواد مغذی اساسی برای رشد بسیاری از میکروارگانیسمها هستند.
- مثال: نوترینت آگار
- محیط کشت غنی شده: این محیطها حاوی مواد مغذی اضافی مانند خون، سرم یا عصاره مخمر هستند و برای کشت میکروارگانیسمهای سختپسند استفاده میشوند.
- مثال: بلاد آگار، شکلات آگار
- محیط کشت انتخابی: این محیطها حاوی مواد بازدارنده رشد هستند که رشد برخی از میکروارگانیسمها را مهار میکنند و به رشد میکروارگانیسم مورد نظر اجازه میدهند.
- مثال: مانیتول سالت آگار (برای استافیلوکوک اورئوس)، مککانکی آگار (برای باسیلهای گرم منفی)
- محیط کشت افتراقی: این محیطها حاوی مواد نشانگر هستند که باعث ایجاد تفاوتهای ظاهری در کلنیهای میکروارگانیسمهای مختلف میشوند.
- مثال: EMB آگار (برای تشخیص لاکتوز تخمیر کنندهها)، TSI آگار (برای تشخیص تولید گاز و سولفید هیدروژن)
- محیط کشت تخصصی: این محیطها برای کشت میکروارگانیسمهای خاص با نیازهای غذایی ویژه طراحی شدهاند.
- مثال: محیط کشت سلولهای حیوانی، محیط کشت قارچها
راهکارهای کشت میکروارگانیسم ها و کنترل محیط کشت
عوامل موثر در انتخاب محیط کشت:
- نوع میکروارگانیسم: هر میکروارگانیسم نیازهای غذایی خاصی دارد.
- هدف از کشت: آیا هدف جداسازی، شمارش، شناسایی یا مطالعه ویژگیهای فیزیولوژیکی است؟
- شرایط محیطی: برخی از میکروارگانیسمها به شرایط خاصی مانند دما، pH و اکسیژن نیاز دارند.
مراحل تهیه محیط کشت:
- توزین مواد: مواد تشکیل دهنده محیط کشت به مقدار دقیق توزین میشوند.
- حل کردن مواد در آب مقطر: مواد توزین شده در آب مقطر حل میشوند.
- تنظیم pH: pH محیط کشت به مقدار مورد نظر تنظیم میشود.
- اضافه کردن آگار (در صورت نیاز): برای تهیه محیط کشت جامد، آگار به محیط اضافه میشود.
- اتوکلاو: محیط کشت در اتوکلاو استریل میشود.
- ریختن در ظروف مناسب: محیط کشت استریل شده در پلیت، لوله آزمایش یا فلاسک ریخته میشود.
ملاحظات ایمنی:
- هنگام کار با محیط کشت و میکروارگانیسمها باید نکات ایمنی را رعایت کرد.
- استفاده از دستکش، عینک ایمنی و روپوش آزمایشگاهی الزامی است.
- محیط کشتهای آلوده باید به درستی دفع شوند.
محیط کشت نوترینت آگار Merck 105450
جمعبندی:
انتخاب محیط کشت مناسب برای کشت موفقیتآمیز میکروارگانیسمها بسیار مهم است. با در نظر گرفتن نوع میکروارگانیسم، هدف از کشت و شرایط محیطی، میتوان محیط کشت مناسبی را انتخاب کرد.
